ช็อกโกแลตซีส ...เรื่องจริงที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม
ชื่อน่ารัก แต่อาการน่าห่วง “ช็อคโกแลตซีส” คือถุงน้ำของรังไข่แบบหนึ่งที่มีของเหลวอยู่ข้างใน ลักษณะคล้ายๆ ช็อคโกแลตเหลว ซึ่งจริงๆ แล้วของเหลวนั้นก็คือ “เลือดเก่า” นั่นเอง
แล้ว “ช็อคโกแลตซีส” จะเกิดขึ้นกับเราได้ยังไง?
ปกติแล้ว ในโพรงมดลูก จะมีเยื่อบุที่หนา และจะค่อยๆ สลายตัวเป็นประจำเดือน แต่ผู้หญิงบางคน เยื่อบุโพรงมดลูกบางส่วนไปเจริญเติบโตผิดที่นอกโพรงมดลูก เช่น รังไข่ ท่อนำไข่ กระเพาะปัสสาวะ ลําไส้ หรือเนื้อเยื่อต่างๆ ที่ยึดมดลูกไว้ ซึ่งปัจจุบันก็ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่สันนิษฐานว่าเกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกที่อยู่ในเลือดประจำเดือน ไหลย้อนผ่านท่อนําไข่เข้าไปฝังตัวอยู่ตามที่ต่างๆ
แล้วเมื่อเยื่อบุเกิดการเปลี่ยนแปลง คือ หนาตัว มีเลือดคั่ง และมีเลือดออก เป็นวงจรทุกเดือน เหมือนกับเยื่อบุที่อยู่ในโพรงมดลูก ก็จะทำให้เนื้อเยื่อโดยรอบระคายเคือง จนเกิดเป็นพังผืดดึงรั้งอยู่ภายในช่องท้อง ทําให้เกิดการปวดประจําเดือน หรือ ปวดท้องเรื้อรังได้ และถ้าไปเกิดที่รังไข่ ก็มักจะกลายเป็นถุงน้ำหรือซีสต์ มีขนาดเท่าไข่หรือผลส้ม และมีเลือดคั่งอยู่ข้างใน เรียกว่า “ถุงน้ำช็อกโกแลต” หรือ “ช็อกโกแลตซีสต์” (Chocolate cyst) ซึ่งอาการนี้ จะพบบ่อยในผู้หญิงวัย 30-50 ปี
ถ้าเกิดแล้วเราจะทำยังไงดี?
ถ้ายังไม่มีอาการรุนแรงมากร่วมกับพยาธิสภาพน้อย แพทย์อาจให้ติดตามอาการเป็นระยะและสังเกตความเปลี่ยนแปลงหรือมีพยาธิสภาพมาก แต่ถ้าเกิดอาการปวดรุนแรง แพทย์จะใช้ยาหรือถ้าไม่ได้ผลก็อาจจะต้องผ่าตัด ซึ่งอาจจะผ่าตัดเฉพาะบริเวณที่เกิดโรค หรือใช้วิธีสลายพังผืดออก และเก็บมดลูก ท่อนำไข่และรังไข่ไว้ ซึ่งการผ่าตัดก็ใช้การส่องกล้องผ่านทางหน้าท้อง วิธีนี้ไม่เจ็บ และยังให้แผลขนาดเล็ก พักฟื้นไม่นานก็หาย และยังช่วยให้ปวดประจำเดือนน้อยลง ช่วยเพิ่มความสามารถในการมีลูกเพิ่มขึ้นด้วย แต่ถ้ามีอาการรุนแรง หรือผ่านการคลอดมาหลายครั้งแล้ว แพทย์อาจจะแนะนำให้ผ่าตัดมดลูกออกและตัดรังไข่ออก ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความรุนแรงที่เกิดขึ้น
รู้อย่างนี้แล้ว ถ้าเกิดอาการคล้ายๆ ปวดท้องประจำเดือนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็ควรติดต่อแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัย เพราะหากพบว่ามีช็อคโกแลตซีสต์ แพทย์จะได้ช่วยเหลือได้ทันท่วงที
